Neem je verantwoordelijkheid, als een man

Toen ik gister thuis kwam zat mijn lief voor de buis gekluisterd, iets wat zelden voorkomt. ‘De leugendetective’ stond op. Een programma waarbij stellen elkaar in het bijzijn van een leugendetective vragen stellen. Aan de hand van een leugendetector geeft de detective vervolgens aan of een antwoord waar of gelogen is.

Twee mannen trokken meer dan gemiddeld mijn aandacht. Nathanael, een zachte lieve jongen met een petje scheef op zijn hoofd. Hij was veelvuldig vreemdgegaan, zo zou blijken uit de niets verassende resultaten van de detector. En een man die inmiddels een jaar uit elkaar was met zijn partner: Jeffrey. Hij had geworsteld met een cocaïneverslaving. Vreemdgaan en verslaving, laten het nu net twee thema’s zijn die me verre van vreemd zijn.

De leugendetective bewoog tussen een milde en een directe confronterende houding. Bouwde vertrouwen op om vervolgens incidenteel korte metten te maken met de leugens van zijn tafelgasten. De jongen die herstellende was had zijn verslaving enige tijd beschermd middels zijn leugens. Zijn vriendin gaf dan ook aan dat hij tijdens hun relatie vrijwel altijd loog, iets wat erg pijnlijk voor haar was. Bij de zachte Nathanael was duidelijk zichtbaar dat hij zijn vriendin Lina niet bewust pijn wilde doen, ondanks zijn keuze om met meerdere vrouwen de lakens te delen.

‘Ik wil eindelijk eerlijke antwoorden’. De ex-vriendin van Jeffrey, was glashelder. En zijn eerlijke antwoorden kwamen. Nu de relatie uit was leek het alsof hij minder te verliezen had. Maar ook was er een duidelijke bereidwilligheid bij hem te zien om haar de waarheid te geven, waar ze zo naar gesmacht had. Het feit dat hij tijdens hun relatie nog eenmaal seks had gehad met zijn ex leek weg te vallen door zijn eerlijkheid. Ze lachte zelfs. Een lach van opluchting. Opluchting dankzij de waarheid, eindelijk. Ze spraken aan het eind van de uitzending de intentie uit om een vriendschapsrelatie op te bouwen en de liefde tussen hen was duidelijk voelbaar.

Bij Nathanael kwamen de antwoorden wat stroever. Menigmaal viel er een stilte na de gestelde vraag. ‘Ze verdient de waarheid’, was de eerste uitnodiging die de leugendetective hem gaf. Gevolgd door het wat dwingendere ‘Neem je verantwoordelijkheid, als een man.’ Al leek Nathanael deze confrontatie met zijn mannelijkheid niet direct te voelen, kwamen zijn bekentenissen wel naar boven. De lieve Lina leek geenszins verrast.

Het is volstrekt logisch en verklaarbaar dat we liegen en verzwijgen. Bang als we zijn om verlaten te worden, om slap en zwak gevonden te worden door onze vrouw of om gezichtsverlies te leiden. Bang om geconfronteerd te worden met ons gedrag. Om zodoende de pijn te voelen van het niet in staat zijn om de waarheid onder ogen te kunnen. En misschien wel bang om te ervaren dat we (nog) niet in staat zijn om te veranderen.

Welke man wil je zijn? Een eerlijke man, die de confrontatie met de angsten van het leven durft aan te kijken? Een man die verantwoordelijkheid neemt voor zijn gedrag, met alle mogelijke gevolgen van dien? Of een man met een dubbele agenda, een man die zich laat lijden door angst en daarmee de ander ‘het recht op de waarheid’ ontneemt? Jij kiest. Jij bepaalt. Welke man wil jij zijn?   

Pieter Schop